Zaburzenia węchu

Udostępnij:
dr hab. med. Bożena Skotnicka
Klinika Otolaryngologii Dziecięcej UM w Białymstoku
Zaburzenia węchu
Fot. Stock.xchng/zumbari

Co to są zaburzenia węchu?

Zaburzenia węchu są zaburzeniami percepcji zapachów. Należą do nich np.: anosmia – całkowita utrata węchu, hyposmia – osłabienie węchu, parosmia – odczuwanie zapachu jako innego niż rzeczywisty (w tym phantosmia – halucynacje węchowe, kakosmia – opaczne odczuwanie zapachu jako cuchnącego), hyperosmia – zwiększenie wrażliwości na zapachy.

Czym są spowodowane zaburzenia węchu?

Do przyczyn zaburzeń węchu należą:

  • uszkodzenia elementów drogi węchowej - czyli połączeń nerwowych przewodzących bodziec węchowy z nosa do odpowiednich obszarów mózgu (są to: pole węchowe w górnej części jam nosa zawierające komórki węchowe, nerw węchowy oraz znajdujące się w mózgu: opuszka węchowa, pasmo węchowe i pola węchowe) najczęściej w wyniku ostrych infekcji wirusowych dróg oddechowych, przewlekłych stanów zapalnych błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, urazów podstawy czaszki, cukrzycy, guzów nosa, chorób OUN, przebytej radioterapii;
  • obecność patologicznej wydzieliny pokrywającej nabłonek węchowy znajdujący się w okolicy stropu nosa, upośledzenie przepływu powietrza w przewodzie nosowym górnym i środkowym (zrosty, polipy);
  • zespoły wad wrodzonych (np. zespół Kallmana, Klinefeltera, Downa; tab.).
Tabela. Choroby przebiegające z zaburzeniami węchu
ChorobaOdsetek chorych z upośledzeniem węchu
cukrzyca
przewlekłe stany zapalne błony śluzowej nosa i zatok z polipami nosa
rozszczep podniebienia
uraz głowy0,5
wirusowy (grypa) i alergiczny nieżyt nosa31
zakażenie wirusem Herpes
zespół Downa
zespół Kallmana3
zespół Klinefeltera10
zespół Sjörgena33

Jakich badań wymagają zaburzenia węchu?

Bardzo istotne są dane uzyskane od chorego:

  • nagła całkowita utrata węchu (infekcje wirusowe, uraz głowy, choroby naczyniowe OUN),
  • postępujące upośledzenie węchu (choroby degeneracyjne OUN, guzy mózgu, guzy nosa),
  • zmienne zaburzenia (przewlekłe procesy zapalne błony śluzowej nosa).

Konieczne jest ustalenie:

  • czy chory cierpi na choroby ogólne,
  • czy występuje narażenie na toksyczne czynniki środowiskowe (dym tytoniowy, zanieczyszczenia w miejscu pracy - zobacz: Ochrona przed dymem tytoniowym),
  • czy pacjent przyjmuje z innych powodów leki, które jako działanie niepożądane powodują zaburzenia węchu (β-blokery, blokery kanału wapniowego, antagoniści wapnia, leki przeciwtarczycowe),
  • czy chory przebył uraz głowy lub twarzoczaszki (zobacz: Urazy głowy u dzieci),
  • czy przebył leczenie operacyjne w obrębie nosa lub zatok przynosowych,
  • czy występują objawy neurologiczne.

Wskazane jest badanie laryngologiczne wziernikowe, endoskopia jam nosa, badanie drożności nosa. Możliwe jest przeprowadzenie oceny węchu:

  • testy węchowe (przesiewowe, jakościowe, ilościowe),
  • badania obiektywne: elektrofizjologiczne (potencjały węchowe) i obrazowe (funkcjonalny RM, PET – rzadko wykonywane). W wybranych przypadkach wykonuje się badania radiologiczne: TK, MR.

Co należy robić w przypadku pojawienia się zaburzenia węchu?

Zgłosić się do lekarza. Niekiedy konieczna jest ocena przez wielu specjalistów.

Udostępnij:
Dodając komentarz akceptujesz regulamin

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Wykonanie próby tuberkulinowej w krótkim czasie po szczepieniu
    Zwracam się z pilnym zapytaniem o Państwa opinię. Moja 9 tyg. córka ma spory odczyn poszczepienny (gruźlica), który jest czerwony, ale nie twardy i nie chce pęknąć. W związku z czym wstrzymano nam szczepienia i skierowano do przychodni specjalistycznej na Grabiszyńską. Tam pani doktor zerknęła tylko powierzchownie na zmianę i od razu zaleciła próbę tuberkulinową. Nie wyjaśniła nawet, na czym to polega i czy jest konieczne.
  • Czy nietolerancja laktozy u dziecka jest przeciwwskazaniem do karmienia piersią?
    Nietolerancja laktozy to obecnie szalenie modne i z pewnością mocno nadużywane rozpoznanie. W Internecie roi się od niskiej jakości zaleceń dla matek karmiących dotyczących sposobów zmniejszania zawartości laktozy w pokarmie za pomocą modyfikacji diet.
  • Czy usuwać główkę kleszcza jeżeli dojdzie do jej oderwania?
    Im szybciej usuniemy kleszcza, tym mniejsze jest ryzyko zakażenia, jednak w ciągu pierwszych 24 godzin ryzyko przeniesienia czynników zakaźnych jest stosunkowo małe mamy zatem trochę czasu. Dopiero po około 24 godzinach ryzyko znacznie się zwiększa.
  • Jak prognozuje się wzrost chłopców i dziewcząt?
    Jakie metody można wykorzystać do wyliczenia ostatecznej (docelowej) wysokości ciała?

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Zadaj pytanie ekspertowi:

Aplikacja Moje Dziecko

Lekarze komentują

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies