20 grudnia 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Pediatria - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Zaburzenia węchu

Poleć:
Udostępnij:
dr hab. med. Bożena Skotnicka
Klinika Otolaryngologii Dziecięcej UM w Białymstoku
Zaburzenia węchu
Fot. Stock.xchng/zumbari

Co to są zaburzenia węchu?

Zaburzenia węchu są zaburzeniami percepcji zapachów. Należą do nich np.: anosmia – całkowita utrata węchu, hyposmia – osłabienie węchu, parosmia – odczuwanie zapachu jako innego niż rzeczywisty (w tym phantosmia – halucynacje węchowe, kakosmia – opaczne odczuwanie zapachu jako cuchnącego), hyperosmia – zwiększenie wrażliwości na zapachy.

Czym są spowodowane zaburzenia węchu?

Do przyczyn zaburzeń węchu należą:

  • uszkodzenia elementów drogi węchowej - czyli połączeń nerwowych przewodzących bodziec węchowy z nosa do odpowiednich obszarów mózgu (są to: pole węchowe w górnej części jam nosa zawierające komórki węchowe, nerw węchowy oraz znajdujące się w mózgu: opuszka węchowa, pasmo węchowe i pola węchowe) najczęściej w wyniku ostrych infekcji wirusowych dróg oddechowych, przewlekłych stanów zapalnych błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, urazów podstawy czaszki, cukrzycy, guzów nosa, chorób OUN, przebytej radioterapii;
  • obecność patologicznej wydzieliny pokrywającej nabłonek węchowy znajdujący się w okolicy stropu nosa, upośledzenie przepływu powietrza w przewodzie nosowym górnym i środkowym (zrosty, polipy);
  • zespoły wad wrodzonych (np. zespół Kallmana, Klinefeltera, Downa; tab.).
Tabela. Choroby przebiegające z zaburzeniami węchu
ChorobaOdsetek chorych z upośledzeniem węchu
cukrzyca
przewlekłe stany zapalne błony śluzowej nosa i zatok z polipami nosa
rozszczep podniebienia
uraz głowy0,5
wirusowy (grypa) i alergiczny nieżyt nosa31
zakażenie wirusem Herpes
zespół Downa
zespół Kallmana3
zespół Klinefeltera10
zespół Sjörgena33

Jakich badań wymagają zaburzenia węchu?

Bardzo istotne są dane uzyskane od chorego:

  • nagła całkowita utrata węchu (infekcje wirusowe, uraz głowy, choroby naczyniowe OUN),
  • postępujące upośledzenie węchu (choroby degeneracyjne OUN, guzy mózgu, guzy nosa),
  • zmienne zaburzenia (przewlekłe procesy zapalne błony śluzowej nosa).

Konieczne jest ustalenie:

  • czy chory cierpi na choroby ogólne,
  • czy występuje narażenie na toksyczne czynniki środowiskowe (dym tytoniowy, zanieczyszczenia w miejscu pracy - zobacz: Ochrona przed dymem tytoniowym),
  • czy pacjent przyjmuje z innych powodów leki, które jako działanie niepożądane powodują zaburzenia węchu (β-blokery, blokery kanału wapniowego, antagoniści wapnia, leki przeciwtarczycowe),
  • czy chory przebył uraz głowy lub twarzoczaszki (zobacz: Urazy głowy u dzieci),
  • czy przebył leczenie operacyjne w obrębie nosa lub zatok przynosowych,
  • czy występują objawy neurologiczne.

Wskazane jest badanie laryngologiczne wziernikowe, endoskopia jam nosa, badanie drożności nosa. Możliwe jest przeprowadzenie oceny węchu:

  • testy węchowe (przesiewowe, jakościowe, ilościowe),
  • badania obiektywne: elektrofizjologiczne (potencjały węchowe) i obrazowe (funkcjonalny RM, PET – rzadko wykonywane). W wybranych przypadkach wykonuje się badania radiologiczne: TK, MR.

Co należy robić w przypadku pojawienia się zaburzenia węchu?

Zgłosić się do lekarza. Niekiedy konieczna jest ocena przez wielu specjalistów.

Poleć:
Udostępnij:

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Czy wykonać badania pod kątem cytomegalii u 3-miesięcznego synka?
    Z uwagi na podwyższony poziom transaminaz ALAT i ASPAT (obie na poziomie 88 U/l) zlecono mojemu 3-miesięcznemu dziecku dalszą diagnostykę, m.in. wykluczenie cytomegalii. Czy ujemny wynik z badania śliny i moczu pod kątem CMV DNA jest jednoznaczny - czy konieczne jest potwierdzenie nieobecności wirusa również we krwi?
  • Czy opryszczka jest groźna dla miesięcznego dziecka?
    Chciałabym się dowiedzieć, czy opryszczka jest groźna dla miesięcznego dziecka. Trochę się o tym naczytałam i się przeraziłam. Dlatego, że ja właśnie mam opryszczkę, ale obecnie wyschniętą, a wcześniej całowałam mojego synka i nie wiem, czy się nie zaraził.
  • Czy jednoczesne podanie szczepionek Infanrix IPV+HIP i Prevenar 13 zwiększa ryzyko wystąpienia NOP u dzieci?
    Moja córka ma 18 miesięcy i przed nią szczepienie przypominające Infanrix IPV+HIP. Chciałabym również zaszczepić ją przeciw pneumokokom (Prevenar 13). Bardzo proszę o informację, który schemat szczepienia będzie lepszy dla dziecka: czy podanie obu szczepionek na jednej wizycie, czy oddzielnie w odstępie 2-3 tygodni.
  • Chemioprofilaktyka i zakaźność gruźlicy
    Mam pytanie do lekarza pulmonologa. 4-letnie dziecko chodzi do przedszkola. Niedawno okazało się, że Pani, która uczyła dzieci (nie była wychowawcą grupy mojego dziecka), zachorowała na gruźlicę. W związku z tym postanowiono włączyć dzieciom chemioprewencję - izoniazyd przez 2 miesiące. Nie wiemy, czy Pani prątkowała w przedszkolu. Obawiam się skutków izoniazydu. Czy gruźlicą można się tak łatwo zarazić?

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Pediatra
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Pediatria
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują