19 kwietnia 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Pediatria - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Zaburzenia węchu

dr hab. med. Bożena Skotnicka
Klinika Otolaryngologii Dziecięcej UM w Białymstoku
Zaburzenia węchu
Fot. Stock.xchng/zumbari

Co to są zaburzenia węchu?

Zaburzenia węchu są zaburzeniami percepcji zapachów. Należą do nich np.: anosmia – całkowita utrata węchu, hyposmia – osłabienie węchu, parosmia – odczuwanie zapachu jako innego niż rzeczywisty (w tym phantosmia – halucynacje węchowe, kakosmia – opaczne odczuwanie zapachu jako cuchnącego), hyperosmia – zwiększenie wrażliwości na zapachy.

Czym są spowodowane zaburzenia węchu?

Do przyczyn zaburzeń węchu należą:

  • uszkodzenia elementów drogi węchowej - czyli połączeń nerwowych przewodzących bodziec węchowy z nosa do odpowiednich obszarów mózgu (są to: pole węchowe w górnej części jam nosa zawierające komórki węchowe, nerw węchowy oraz znajdujące się w mózgu: opuszka węchowa, pasmo węchowe i pola węchowe) najczęściej w wyniku ostrych infekcji wirusowych dróg oddechowych, przewlekłych stanów zapalnych błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, urazów podstawy czaszki, cukrzycy, guzów nosa, chorób OUN, przebytej radioterapii;
  • obecność patologicznej wydzieliny pokrywającej nabłonek węchowy znajdujący się w okolicy stropu nosa, upośledzenie przepływu powietrza w przewodzie nosowym górnym i środkowym (zrosty, polipy);
  • zespoły wad wrodzonych (np. zespół Kallmana, Klinefeltera, Downa; tab.).
Tabela. Choroby przebiegające z zaburzeniami węchu
ChorobaOdsetek chorych z upośledzeniem węchu
cukrzyca
przewlekłe stany zapalne błony śluzowej nosa i zatok z polipami nosa
rozszczep podniebienia
uraz głowy0,5
wirusowy (grypa) i alergiczny nieżyt nosa31
zakażenie wirusem Herpes
zespół Downa
zespół Kallmana3
zespół Klinefeltera10
zespół Sjörgena33

Jakich badań wymagają zaburzenia węchu?

REKLAMA

Bardzo istotne są dane uzyskane od chorego:

  • nagła całkowita utrata węchu (infekcje wirusowe, uraz głowy, choroby naczyniowe OUN),
  • postępujące upośledzenie węchu (choroby degeneracyjne OUN, guzy mózgu, guzy nosa),
  • zmienne zaburzenia (przewlekłe procesy zapalne błony śluzowej nosa).

Konieczne jest ustalenie:

  • czy chory cierpi na choroby ogólne,
  • czy występuje narażenie na toksyczne czynniki środowiskowe (dym tytoniowy, zanieczyszczenia w miejscu pracy - zobacz: Ochrona przed dymem tytoniowym),
  • czy pacjent przyjmuje z innych powodów leki, które jako działanie niepożądane powodują zaburzenia węchu (β-blokery, blokery kanału wapniowego, antagoniści wapnia, leki przeciwtarczycowe),
  • czy chory przebył uraz głowy lub twarzoczaszki (zobacz: Urazy głowy u dzieci),
  • czy przebył leczenie operacyjne w obrębie nosa lub zatok przynosowych,
  • czy występują objawy neurologiczne.

Wskazane jest badanie laryngologiczne wziernikowe, endoskopia jam nosa, badanie drożności nosa. Możliwe jest przeprowadzenie oceny węchu:

  • testy węchowe (przesiewowe, jakościowe, ilościowe),
  • badania obiektywne: elektrofizjologiczne (potencjały węchowe) i obrazowe (funkcjonalny RM, PET – rzadko wykonywane). W wybranych przypadkach wykonuje się badania radiologiczne: TK, MR.

Co należy robić w przypadku pojawienia się zaburzenia węchu?

Zgłosić się do lekarza. Niekiedy konieczna jest ocena przez wielu specjalistów.

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Szczepienie po chorobach zakaźnych
    Moja 6-tygodniowa córeczka przechodzi właśnie ospę, dwa tygodnie po zakończeniu powinniśmy zgłosić się na szczepienia.
  • Miejscowy odczyn poszczepienny po szczepieniu przeciwko gruźlicy
    Moj synek skończył 11 miesięcy. Mieszkamy w UK. W pierwszej dobie syn był szczepiony przeciwko gruźlicy. Pod lewą pachą ma guzek pod skórą, ruchomy i niebolesny, wielkości malej fasolki. Od momentu wyczucia guzka nie zmienia on swojej wielkości, syn rozwija się prawidłowo. Czy mamy powody do obaw?
  • Jakie mogą być przyczyny agenezji ciała modzelowatego?
    Urodziłam dziecko z agenezją ciała modzelowatego. Mimo badań w poradni genetycznej, badań metabolicznych nie udało nam się do tej pory uzyskać odpowiedzi na pytanie, dlaczego nasze dziecko jest chore.

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Pediatra
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Pediatria
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi: