19 kwietnia 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Pediatria - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Krwawienie z nosa

dr hab. med. Bożena Skotnicka
Klinika Otolaryngologii Dziecięcej UM w Białymstoku
Krwawienie z nosa

Co to jest krwawienie z nosa i czym jest spowodowane?

Krwawienie z nosa jest następstwem przerwania ciągłości naczyń pokrytych błoną śluzową nosa w wyniku urazu (dłubanie w nosie, kichanie, intensywne wydmuchiwanie wydzieliny, wycieranie nosa, złamanie kości lub przegrody nosa), odczynu zapalnego lub występuje w wyniku wysychania błony śluzowej i tworzenia strupów na jej powierzchni. Znacznie rzadziej przyczyną krwawienia jest zalegające ciało obce lub guz nosa oraz nosogardła (zobacz: Urazy nosa i ciała obce w nosie). Krwawienia z tylnej części nosa występują zwykle po urazach twarzowo-czaszkowych (niekiedy zagrażające życiu masywne krwotoki). Krwawienia wywołane przyczynami ogólnymi (skazy krwotoczne, choroby limfoproliferacyjne – białaczki, krwawienia polekowe, choroby wątroby, nadciśnienie tętnicze) są nawracające, o większym nasileniu, wymagają interwencji lekarskiej oraz współistnieją z dodatkowymi objawami (krwawienia z błon śluzowych jamy ustnej, przewodu pokarmowego, dróg moczowych, przedłużające się krwawienia po drobnych zabiegach i urazach, skłonność do siniaczenia).

REKLAMA

W ok. 90% źródłem krwawienia (podobnie jak u dorosłych) są naczynia tętnicze przedniej części przegrody nosa (splot Kiesselbacha - ryc. 1) oraz jej powierzchowne naczynia żylne. Rzadziej występuje krwawienie z tętniczego splotu (Woodrufa) zlokalizowanego w tylno-bocznej części jamy nosowej.

Krwawienia zazwyczaj nie zagrażają życiu, ustępują samoistnie, wymagają jedynie minimalnej interwencji. Częściej występują w miesiącach chłodnych (mała wilgotność powietrza, większa częstość infekcji) oraz w okresach dużej koncentracji alergenów wziewnych (zobacz: Alergia wziewna).


Ryc. 1. Naczynia tworzące splot Kiesselbacha przegrody nosa

Jak często występuje krwawienie z nosa?

Najczęściej krwawienia z nosa występuje u dzieci w wieku 6–8 lat, sporadycznie dotyczą dzieci poniżej 2. roku życia. Jedynie u ok. 6% mają charakter nawracający.

Jakich badań wymaga krwawienie z nosa?

Istotne są dane z wywiadu: czy krwawienie jest samoistne, jego nawrotowość, obecne cechy infekcji górnych dróg oddechowych, przebyty uraz, stosowane leczenie farmakologiczne, wywiad rodzinny (dodatni u dzieci ze skazami krwotocznymi), obecność krwawienia o innej lokalizacji, skłonność do siniaczenia, przedłużające się krwawienia po ekstrakcji zębów, przebyte przetoczenia krwi.

Wziernikowanie jam nosa (rynoskopia) jest badaniem wystarczającym w przypadku krwawienia z nosa u dziecka w dobrym stanie ogólnym, bez obciążającego wywiadu i odchyleń w badaniu przedmiotowym. W celu ustalenia miejsca krwawienia wykonujemy rynoskopię po oczyszczeniu jam nosa ze skrzepów krwi, zastosowaniu znieczulenia miejscowego i obkurczeniu błony śluzowej (u młodszych dzieci może być konieczne znieczulenie ogólne). W wybranych wypadkach konieczne jest badanie endoskopowe jam nosa.

Szerszej diagnostyki (badania laboratoryjne, radiologiczne) wymagają dzieci z obfitymi, nawracającymi krwawieniami, znanymi lub podejrzewanymi chorobami hematologicznymi, objawami jednostronnymi, chorobami ogólnymi.

Co należy robić w przypadku pojawienia sie krwawienia z nosa?

Postępowanie zależy od stanu ogólnego dziecka, przyczyny i miejsca krwawienia. Niewielkie krwawienia można opanować w domu lub gabinecie lekarskim przez uciśnięcie skrzydełka nosa do przegrody przez 5-10 min w pozycji siedzącej z głową pochyloną ku przodowi lub w pozycji leżącej na boku (zapobieganie krwawieniu do jamy ustnej i gardła dolnego). Po opanowaniu krwawienia wskazane jest stosowanie miejscowo maści zawierającej składniki dezynfekujące, hemostatyczne oraz nawilżające błonę śluzową nosa.

W razie braku kontroli krwawienia należy udać się do laryngologa.

Jakie są sposoby leczenia?

Ryc. 2. Tamponada przednia nosa

Przy braku skuteczności postępowania podstawowego (uciskanie skrzydełka nosa) po oczyszczeniu jam nosa i znieczuleniu błony śluzowej lekarz może zastosować:

  • miejscowe założenie środka hemostatycznego (gąbka),
  • tamponadę przednią (ryc. 2) założenie setonów do przewodów nosowych (także z maścią hemostatyczną), u młodszych dzieci może wymagać hospitalizacji,
  • miejscowe przyżeganie chemiczne (azotan srebra),
  • elektrokoagulację (u dzieci wymaga znieczulenia ogólnego),
  • w wybranych przypadkach (masywne krwawienia, w tym pourazowe na oddziale szpitalnym) tamponadę tylną, diatermię endoskopową, embolizację lub podwiązanie naczyń, operację przegrody nosa.

Większość krwawień ustępuje samoistnie lub po działaniach w warunkach domowych i nie wymaga interwencji lekarskiej. Rokowanie zależy od przyczyny krwawień.

W zależności od rodzaju interwencji może być konieczna ponowna koagulacja naczyń przegrody lub usunięcie tamponady nosa. Zazwyczaj stosuje się miejscowo maści zawierające składniki dezynfekujące oraz nawilżające błonę śluzową nosa.

U osób ze skłonnością do krwawień z nosa unikać leków mogących wywołać krwawienie (np. aspiryna). Dbać o higienę pomieszczeń (nie przegrzewać, utrzymywać odpowiednią wilgotność powietrza), w okresie grzewczym nawilżać błonę śluzową nosa (preparaty soli). W okresie infekcji przebiegającej z nieżytem nosa delikatnie oczyszczać nos.

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Szczepienie po chorobach zakaźnych
    Moja 6-tygodniowa córeczka przechodzi właśnie ospę, dwa tygodnie po zakończeniu powinniśmy zgłosić się na szczepienia.
  • Miejscowy odczyn poszczepienny po szczepieniu przeciwko gruźlicy
    Moj synek skończył 11 miesięcy. Mieszkamy w UK. W pierwszej dobie syn był szczepiony przeciwko gruźlicy. Pod lewą pachą ma guzek pod skórą, ruchomy i niebolesny, wielkości malej fasolki. Od momentu wyczucia guzka nie zmienia on swojej wielkości, syn rozwija się prawidłowo. Czy mamy powody do obaw?
  • Jakie mogą być przyczyny agenezji ciała modzelowatego?
    Urodziłam dziecko z agenezją ciała modzelowatego. Mimo badań w poradni genetycznej, badań metabolicznych nie udało nam się do tej pory uzyskać odpowiedzi na pytanie, dlaczego nasze dziecko jest chore.

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Pediatra
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Pediatria
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują