Szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV)

Szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV)Oceń:
(3.59/5 z 17 ocen)
Aktualizacja: 30.11.2016
Szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV)
Fot. phil.cdc.gov

Co to jest wirus brodawczaka ludzkiego?

Wirusy brodawczaka ludzkiego (Human Papilloma Virus – HPV) są najczęstszymi czynnikami zakaźnymi przenoszonymi drogą płciową między ludźmi. Przenoszone drogą płciową typy genitalne HPV są m. in. najważniejszą przyczyną raka szyjki macicy.

Jak przenosi się HPV?

Do zakażenia HPV najczęściej dochodzi przez kontakt seksualny genitalno-genitalny, oralno-genitalny lub przez zakażone ręce w trakcie styczności z narządami płciowymi. Możliwe jest też przeniesienie zakażenia HPV na noworodka w czasie porodu lub na dziecko w czasie bliskich kontaktów nieseksualnych np. w trakcie wspólnej kąpieli w wannie z zakażonym dorosłym. Każdy, zarówno mężczyzna, jak i kobieta, kto kiedykolwiek miał kontakt seksualny mógł ulec zakażeniu HPV.

Jakie są następstwa zakażenia HPV? Czy wszyscy mający kontakt z wirusem HPV zachorują?

Wirus HPV jest zakaźny, ale nie oznacza to, że wszyscy zakażeni wykazują objawy kliniczne choroby. Na szczęście zdecydowana większość zakażeń HPV jest bezobjawowa i ustępuje samoistnie w ciągu kilku do kilkunastu miesięcy. Niekorzystnym następstwem braku widocznych objawów u większości zakażonych jest to, że osoby zakażone HPV zwykle o tym nie wiedzą i nieświadomie rozprzestrzeniają wirusa.

Przenoszone drogą płciową typy genitalne HPV są najważniejszą przyczyną raka szyjki macicy - drugiego co do częstości nowotworu kobiet na świecie - oraz brodawek płciowych i brodawczaków krtani. W Polsce rozpoznaje się raka szyjki macicy u około 3300 kobiet rocznie, połowa z nich na tę chorobę umiera. HPV może się przyczyniać do powstawania innych, rzadszych nowotworów takich jak np. raki pochwy i sromu czy rak prącia i odbytu.

Czy zakażenie HPV można leczyć?

Nie ma skutecznych leków przeciwko HPV, można natomiast leczyć następstwa zakażenia: zmiany przedrakowe, brodawki płciowe, brodawczaki krtani i raka szyjki macicy oraz zapobiegać zakażeniom HPV przez modyfikację zachowań seksualnych i szczepienia.

Jakie jest ryzyko, że nieszczepiona osoba zachoruje?

Wirusy brodawczaka ludzkiego jako najczęstsze zakażenie przenoszone drogą płciową występują powszechnie na całym świecie. Szacuje się, że w ciągu życia kontakt z wirusem ma przynajmniej 50% osób aktywnych seksualnie. Wiadomo, że w Polsce rocznie rozpoznaje się raka szyjki macicy u 3300 kobiet, zatem liczbę wszystkich zakażonych można oszacować na ponad milion osób.

Jak można zapobiec zachorowaniu? Jak zmniejszyć ryzyko zakażenia wirusami brodawczaka ludzkiego?

Najpewniejszym sposobem uniknięcia zakażenia HPV jest powstrzymanie się od aktywności seksualnej. Jeżeli dana osoba rozpoczęła już życie płciowe, to ryzyko zakażenia można zmniejszyć, ograniczając liczbę partnerów seksualnych – im mniej partnerów, tym mniejsze ryzyko zakażenia. Szczepienie ochronne przeciwko HPV jest skuteczną metodą zapobiegania zakażeniom wywołanym przez najważniejsze genitalne typy wirusa odpowiedzialne za większość przypadków raka szyjki macicy i brodawek płciowych. Szczepienie należy wykonać przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, najlepiej między 11. a 12. rokiem życia.

Jakie szczepionki przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego są dostępne w Polsce?

W Polsce dostępne są 3 różne szczepionki przeciwko wirusom brodawczaka ludzkiego w postaci zastrzyków do podawania domięśniowego:

  • Cervarix przeciwko 2 rakotwórczym typom wirusa: HPV16 i HPV18
  • Silgard przeciwko 4 typom wirusa, w tym dwóm rakotwórczym typom HPV16 i HPV18 i dwóm typom HPV6 i HPV11 odpowiedzialnym za brodawki płciowe (kłykciny kończyste)
  • Gardasil 9 - przeciwko 7 rakotwórczym typom HPV (HPV16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58) oraz dwóm typom HPV6 i HPV11 odpowiedzialnym za brodawki płciowe (kłykciny kończyste).

Wszystkie wymienione szczepionki wymagają podania 3 dawek.

Czy szczepienie jest skuteczne?

Tak, wszystkie szczepionki są skuteczne. Celem szczepienia jest przede wszystkim ochrona przed zachorowaniem na raka szyjki macicy. Szacuje się, że obie starsze szczepionki po podaniu wszystkich zalecanych 3 dawek zmniejszają ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy o około 70% a nowsza szczepionka prawdopdodobnie o około 90%. Szczepionki Silgard i Gardsil 9 ponadto skutecznie chronią przed brodawkami płciowymi.

Ochrona utrzymuje się co najmniej przez 8 lat (a prawdopodobnie znacznie dłużej), szczepienie nie chroni przed wszystkimi przypadkami raka szyjki macicy, dlatego u kobiet powinny być nadal regularnie wykonywane badania przesiewowe pod kątem raka szyjki macicy (cytologia).

Czy szczepienie jest bezpieczne i dobrze tolerowane?

Szczepionki są bezpieczne i dobrze tolerowane. Jak dotąd nie zauważono, by powodowały u osób szczepionych istotne problemy zdrowotne. Należą do szczepionek „zabitych” (to znaczy, że nie zawierają żywych wirusów, a tylko niektóre ich antygeny - białka, które nie mogą spowodować zachorowania zaszczepionej osoby, są natomiast wystarczające do wywołania odporności na wirusa), zatem są bezpieczne także dla osób z zaburzeniami odporności. Jak w przypadku każdego leku, jest możliwe, że u niektórych szczepionych wystąpią działania niepożądane. Najczęściej są to odczyny miejscowe w postaci bólu i niewielkiego obrzęku w miejscu szczepienia. Zdarzają się omdlenia, które mogą wystąpić po każdym szczepieniu, szczególnie u młodzieży i u młodych osób dorosłych. Z tego powodu zaleca się pozostanie na 15-minutowej obserwacji po szczepieniu.

Ważne

Jeżeli zauważysz niepokojące objawy po szczepieniu, zgłoś je lekarzowi.

Szczepienie przeciwko HPV jest znacznie bezpieczniejsze i związane z mniejszym ryzykiem niż naturalne zakażenie HPV, które może prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy i innych nowotworów oraz brodawek płciowych.

Kiedy i jak szczepić?

Szczepienia przeciwko HPV są bardzo ważne, ponieważ mogą zapobiec większości przypadków raka szyjki macicy, o ile zostaną podane zanim dojdzie do narażenia kobiety na kontakt z wirusem. Z tego powodu są powszechnie zalecane wszystkim zdrowym dzieciom od 9. roku życia, nastolatkom i osobom dorosłym.

Na kompletne szczepienie składają się 3 dawki każdej ze szczepionek podawane w postaci iniekcji domięśniowej w ramię. Drugą dawkę podaje się 1-2 miesięcy po pierwszej, trzecią dawkę w odstępie 6 miesięcy od pierwszej. Szczepienie powinno się zakończyć w ciągu roku. Do wszystkich 3 dawek należy używać tej samej szczepionki, gdyż obie szczepionki znacznie różnią się składem i brakuje danych na temat zamiennego stosowania obu produktów. Uważa się, że odporność poszczepienna jest długotrwała, niemniej jednak nie zastępuje badań przesiewowych, które powinny być regularnie wykonywane przez kobiety (cytologia).

Szczepionki są także rekomendowane dla dziewcząt w wieku 13-18 lat, które nie zostały zaszczepione wcześniej lub tych, u których należy dokończyć serię szczepień. Amerykański Komitet Doradczy do spraw Szczepień (ACIP) zaleca obecnie rutynowe szczepienia wszystkich chłopców w wieku 11-12 lat za pomocą szczepionki przeciwko 4 typom wirusa HPV (Silgard) lub 9 typom wirusa (Gardasil 9). Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, szczepionki przeciwko HPV można bezpiecznie podawać jednocześnie z szeregiem innych szczepionek. Lekarz podejmuje decyzję o ew. równoczesnym szczepieniu, kierując się aktualną wiedzą medyczną i indywidualną sytuacją pacjenta. W razie potrzeby poproś lekarza o więcej informacji na ten temat.

Kto nie powinien być szczepiony?

Szczepionki przeciwko HPV należą do szczepionek „zabitych”, są dobrze tolerowane, a problem zdrowotny, przed którym chronią, jest ważny, dlatego przeciwwskazania do szczepień są bardzo ograniczone.

Nie należy podawać szczepionki, gdy występują ogólne przeciwwskazania do szczepienia (które obowiązują niezależnie od podawanej szczepionki) np. wysoka gorączka (przeciwwskazanie czasowe, szczepienie należy przełożyć) lub nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w szczepionce (przeciwwskazanie stałe). Osoby, u których po podaniu szczepionki przeciwko HPV wystąpiły objawy wskazujące na nadwrażliwość, nie powinny otrzymywać kolejnych dawek.

Obecność niewielkiego zakażenia, takiego jak łagodne zakażenie górnych dróg oddechowych lub niewielka gorączka, nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia.

Decyzję o dopuszczeniu pacjenta do szczepienia każdorazowo podejmuje lekarz.

Czy szczepienie jest bezpłatne?

Szczepienie przeciwko HPV należy do odpłatnych szczepień zalecanych.

Władze samorządowe organizują w wielu polskich gminach i powiatach bezpłatne lub częściowo odpłatne szczepienia przeciwko HPV. Jeżeli w Twojej miejscowości jest dostępny taki program, warto z niego skorzystać.

Data utworzenia: 17.01.2012
Szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV)Oceń:
(3.59/5 z 17 ocen)

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Aplikacja Moje Dziecko

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies