Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy szczepionki zawierają toksyczne składniki?

Czy szczepionki zawierają toksyczne składniki?Oceń:
(4.38/5 z 8 ocen)
09.10.2018
dr n. med. Jacek Mrukowicz, pediatra
Redaktor naczelny „Medycyny Praktycznej – Pediatrii” i „Medycyny Praktycznej – Szczepienia”, Polski Instytut EvidenceBased Medicine w Krakowie
Małgorzata Ściubisz, mgr zdrowia publicznego
Redaktor „Medycyny Praktycznej – Szczepienia”

Po pierwsze, toksyczność zależy przede wszystkim od przyjętej dawki, a nie wyłącznie od charakteru substancji. Na przykład witaminy D czy A, z jednej strony są konieczne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, a z drugiej – w odpowiednio dużej dawce – mogą spowodować ciężkie zatrucie.

Po drugie, wszystkie substancje dodatkowe znajdują się w szczepionkach w niewielkiej, dopuszczalnej dawce, bezpiecznej dla zdrowia dzieci i osób dorosłych. Badania naukowe wykazały, że w ilości znajdującej się w szczepionkach nie wykazują one niekorzystnych efektów u zaszczepionych dzieci i dorosłych.

Jak w przypadku wielu innych leków, tak i w skład szczepionek – oprócz najistotniejszych składników aktywnych (w szczepionkach są to białka bakterii i wirusów, które stymulują odporność przeciwko tym drobnoustrojom) – wchodzą również 4 rodzaje substancji pomocniczych i dodatkowych:

  • konserwanty (np. tiomersal, 2-fenoksyetanol) – zwiększają bezpieczeństwo mikrobiologiczne szczepionek, zapobiegając skażeniu preparatu przez niepożądane bakterie lub grzyby
  • stabilizatory (białka: żelatyna, albumina ludzka; cukry: sacharoza; aminokwasy: glicyna, kwas glutaminowy) – stabilizują najważniejsze składowe szczepionek (białka bakterii i wirusów), aby zachować ich optymalną zdolność do stymulowania odporności przez cały okres ważności preparatu; do pewnego stopnia niwelują negatywny wpływ zmian temperatury i zapobiegają przyleganiu ważnych składników szczepionki do ścian opakowania
  • tzw. adiuwanty (np. związki glinu) – wzmacniają i odpowiednio ukierunkowują odpowiedź układu odporności przeciwko chorobotwórczym drobnoustrojom
  • pozostałość po procesie produkcyjnym (antybiotyki, formaldehyd, aldehyd glutarowy, białka jaja kurzego, białka drożdży) – w czasie produkcji są używane do preparowania aktywnych składników szczepionki, zapobiegają skażeniu jej składników niepożądanymi drobnoustrojami i/lub utracie ich właściwości, albo wchodzą w skład pożywek lub podłoża wzrostowego; po zakończeniu produkcji niektóre są czynnie usuwane z ostatecznego produktu.

Poszczególne preparaty szczepionkowe, nawet przeciwko tej samej chorobie, mogą się różnić zawartością substancji dodatkowych (p. tab.). Może to mieć znaczenie dla lekarza podczas kwalifikacji do szczepienia pacjenta, u którego wystąpiła poprzednio reakcja alergiczna na dany składnik.

Tabela. Substancje pomocnicze lub śladowe pozostałości z procesu produkcyjnego zawarte w szczepionkach dostępnych aktualnie w Polsce (szczegółowe omówienie w towarzyszącym tekście)a
Nazwa substancjiSzczepionka przeciwko (nazwy handlowe preparatów)
neomycyna
(antybiotyk)
grypie: IDflu, Vaxigrip, Vaxigrip Junior, Vaxigrip Tetra
odrze, śwince i różyczce (MMR): Priorix, MMRvaxPro
ospie wietrznej: Varilrix
polio: Imovax Polio
błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) i polio: Tetraxim, Infanrix-IPV
skojarzona przeciwko WZW typu A i B (Twinrix)
szczepionki wysoce skojarzone typu „5 w 1”b: Pentaxim, Infanrix-IPV+Hib
szczepionki wysoce skojarzone typu „6 w 1”c: Infanrix hexa, Hexacima
polimyksyna B
(antybiotyk)
polio: Imovax Polio
błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowe) i polio: Tetraxim, Infanrix-IPV
szczepionki wysoce skojarzone typu „5 w 1”b: Pentaxim, Infanrix-IPV+Hib
szczepionki wysoce skojarzone typu „6 w 1”c: Infanrix hexa, Hexacima
streptomycyna
(antybiotyk)
błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowe) i polio: Tetraxim
szczepionka wysoce skojarzona typu „5 w 1”b: Pentaxim
szczepionki wysoce skojarzone typu „6 w 1”c: Hexacima
polio: Imovax Polio
gentamycyna
(antybiotyk)
grypie: Influvac, Influvac Tetra
żelatynaodrze, śwince i różyczce (MMR): MMRvaxPro
białka jaja kurzegogrypie: IDflu, Influvac, Influvac Tetra, Vaxigrip, Vaxigrip Junior, Vaxigrip Tetra, Fluarix, Agrippal
odrze, śwince i różyczce (MMR)d: MMRvaxPro, Priorix
żółtej gorączce: Stamaril
zapaleniu mózgu przenoszonemu przez kleszcze: Encepur, FSME-Immun
białka drożdżyWZW typu B: Engerix B, Euvax B, HBvaxPro, Hepavax Gene TF
skojarzona przeciwko WZW typu A i B: Twinrix
ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV): Silgard, Gardasil
szczepionki wysoce skojarzone typu „6 w 1”c: Infanrix hexa, Hexacima
lateks
(w elementach opakowania)
meningokokom grup A, C, W, Y: Menveo
WZW typu B: HBvaxPro
tiomersalgbłonicy: D – szczepionka błonicza adsorbowana, d – szczepionka błonicza adsorbowana
tężcowi: T – szczepionka tężcowa adsorbowana, TT – szczepionka tężcowa adsorbowanae
błonicy i tżcowi: DT – szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana, Td – szczepionka tężcowo-błonicza adsorbowanaf
błonicy, tężcowi, krztuścowi (całokomórkowa): DTP – szczepionka błoniczo-tężowo-krztuścowa adsorbowana
2-fenoksyetanolpolio: Imovax Polio
szczepionka wysoce skojarzona typu „5 w 1”b: Pentaxim
błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowe): Tripacel, Adacel
WZW typu A: Avaxim (dawka dla dorosłych)
polisorbat 80ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV): Silgard, Gardasil
grypie: Influvac, Influvac Tetra
rotawirusom: RotaTeq
błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa): Boostrix
pneumokokom: Prevenar-13
szczepionka wysoce skojarzona typu „5 w 1”b: Infanrix-IPV+Hib
formaldehydpolio: Imovax Polio
durowi brzusznemu: Typhim Vi
pałeczce hemofilnej (Haemophilus influenzae typu B – Hib): Act-Hib
błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowe): Tripacel, Adacel
błonicy, tężcowi i polio: Dultavax
błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) i polio: Tetraxim, Infanrix-IPV
szczepionka wysoce skojarzona typu „5 w 1”b: Pentaxim
szczepionki wysoce skojarzone typu „6 w 1”c: Hexacima, Infanrix hexa
grypie: IDflu, Influvac, Influvac Tetra, Vaxigrip, Vaxigrip Junior, Vaxigrip Tetra
WZW typu B: HBvaxPro
WZW typu A: Avaxim (dawka dla dorosłych)
związki glinubłonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowe): Tripacel, Adacel, Infanrix-DTPa, Boostrix
błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowe) i polio: Infanrix-IPV, Tetraxim, Boostrix Polio
błonicy, tężcowi i polio: Dultavax
pneumokokom: Synflorix, Prevenar-13
meningokokom grupy B: Bexsero
ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV): Cervarix, Silgard, Gardasil
WZW typu A: Avaxim
WZW typu B: Engerix B, Euvax B, HBvaxPro, Hepavax Gene TF
skojarzona przeciwko WZW typu A i B: Twinrix
zapaleniu mózgu przenoszonemu przez kleszcze: Encepur
szczepionki wysoce skojarzone typu „5 w 1”b: Pentaxim, Infanrix-IPV+Hib
szczepionki wysoce skojarzone typu „6 w 1”c: Infanrix hexa, Hexacima
a Opracowano na podstawie aktualnych Charakterystyk Produktu Leczniczego (ChPL) preparatów zarejestrowanych i dostępnych w Polsce.
b przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowe), pałeczce hemofilnej (Hib) i polio
c przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowe), pałeczce hemofilnej (Hib), polio i WZW typu B
d śladowa ilość bez znaczenie klinicznego, nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia osób uczulonych na białka jaja kurzego
e wycofana z produkcji, preparat ten zastąpiła szczepionka Tetana, która nie zawiera tiomersalu jako środka konserwującego, ale może zawierać jego śladową ilość jako pozostałość po procesie produkcyjnym
f wycofana z produkcji, preparat ten zastąpiła szczepionka Clodivac, która nie zawiera tiomersalu jako środka konserwującego, ale może zawierać jego śladową ilość jako pozostałość po procesie produkcyjnym
g żadna szczepionka przeciwko grypie dostępna w Polsce (dostępne są tylko jednorazowe ampułkostrzykawki) nie zawiera tiomersalu; może wchodzić w skład niektórych preparatów w ampułkach wielodawkowych, ale nie są one dostępne w Polsce
WZW – wirusowe zapalenie wątroby

strona 1 z 2
Czy szczepionki zawierają toksyczne składniki?Oceń:
(4.38/5 z 8 ocen)
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.