Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy ograniczona liczba serotypów w szczepionkach pneumokowych doprowadzi do ich zastąpienia przez pozostałe?

Czy ograniczona liczba serotypów w szczepionkach pneumokowych doprowadzi do ich zastąpienia przez pozostałe?Oceń:
02.08.2013

Pytanie nadesłane do redakcji

Obawiam, się, że stosowanie szczepionek pneumokowych, zawierających ograniczoną liczbę 10 czy 13 serotypów doprowadzi po prostu do ich zastąpienia przez pozostałe, niezawarte w szczepionce. Czy zatem w ogóle warto szczepić przeciwko pneumokokom?

Odpowiedział

dr med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii i Chorób Zakaźnych
Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

Jama nosowo-gardłowa jest miejscem naturalnie niejałowym, zasiedlonym przez liczne bakterie, w tym pneumokoki, które wchodzą w skład mikroflory. Z tego powodu wyeliminowanie jednych bakterii rzeczywiście spowoduje ich zastąpienie przez inne, które mogą być mniej lub bardziej patogenne dla człowieka.

Obawy przed "efektem obosiecznego miecza", czyli negatywnym wpływem skoniugowanych szczepionek pneumokokowych na mikroflorę jamy nosowo-gardłowej są zatem zrozumiałe i były podnoszone jeszcze przed ich wprowadzeniem na rynek. Podobne obawy towarzyszyły wprowadzaniu do powszechnego użytku wcześniejszych szczepionek skoniugowanych przeciwko bakteriom otoczkowym, które wpływają na nosicielstwo: szczepionki przeciwko H. Influenzae typu b oraz szczepionek meningokokowych przeciwko serotypom C oraz A. Po latach stosowania wymienionych szczepionek wiemy, że choć obserwowano zastępowanie serotypów szczepionkowych przez nieszczepionkowe i pewien wzrost zakażeń, wywołanych przez inne serotypy, np. meningokoki typu X w Afryce, powszechne szczepienia meningokokowe oraz przeciwko H. Influenzae b zmniejszyły istotnie i trwale liczbę przypadków zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych i bilans ich wprowadzenia okazał się bardzo korzystny.

Podobnie przedstawia się sytuacja z pneumokokami. Skuteczność skoniugowanych szczepionek przeciwko pneumokokom w zapobieganiu chorobom wywołanym przez serotypy szczepionkowe została w pełni potwierdzona, tak że są to szczepienia rekomendowane do powszechnego stosowania wśród małych dzieci przez WHO (Pneumococcal vaccines. WHO position paper 2012). Najwięcej danych dotyczy pierwszej koniugowanej siedmiowartościowej szczepionki pneumokokowej (PCV7), która zapewniała ochronę przed siedmioma spośród 93 znanych wówczas serotypów pneumokoków (szczepienie wprowadzono do powszechnego użytku w USA w 2000 roku). Trzeba wspomnieć, że wybór 7 serotypów szczepionkowych został dobrze przemyślany. Przed 2000 rokiem właśnie te siedem typów najczęściej wywoływało zakażenia inwazyjne u dzieci poniżej 5. roku życia i odpowiadało za większość przypadków inwazyjnej choroby pneumokokowej zgłaszanych w USA, ale też Europie (50-60%; Hausdorf i wsp. 2000). We wszystkich krajach, w których wprowadzono powszechne szczepienia pneumokokowe niemowląt, zaobserwowano ich korzystny wpływ, który polegał na zmniejszeniu liczby poważnych zakażeń pneumokokowych, w tym zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych, posocznic i zapaleń płuc. Zgodnie z przewidywaniami zaobserwowano pewien wzrost liczby przypadków zakażeń inwazyjnych wywołanych przez serotypy nieszczepionkowe (Vergison i wsp. 2012, WHO 2010). Pomimo to łączny bilans szczepień pneumokokowych okazał się bardzo korzystny. Wprowadzenie szczepionek 10- i 13-wartościowej dodatkowo poprawiło skuteczność szczepień (Whitney 2013).

Przykładowo po wprowadzeniu powszechnych szczepień w Kielcach liczba hospitalizacji dzieci z powodu zapalenia płuc niezależnie od ich etiologii zmniejszyła się o około 3 w grupie poniżej 2. roku życia oraz o około 40% w grupie do 29. roku życia (Patrzałek, 2010, 2011). Zaobserwowano korzystny wpływ populacyjny, to jest korzyści ze szczepień w postaci zmniejszenia liczby zachorowań odniosły też osoby nieszczepione, co tłumaczymy przerwaniem transmisji pneumokoków przez zmniejszenie nosicielstwa wśród małych dzieci.

Co wiemy o zagrożeniu zastępowania pneumokoków przez gronkowce złociste? Przede wszystkim trzeba wspomnieć, że dla dzieci do 2. roku życia, z racji niepełnej dojrzałości układu odpornościowego, najgroźniejsze są baterie otoczkowe (pneumokoki, meningokoki, H. Influenzae typu b). Gronkowce nie mają otoczki i dlatego rzadko są przyczyną np. zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Podobnie znacznie rzadziej niż pneumokoki wywołują zapalenie płuc. W badaniach stwierdzono, że odsetek nosicielstwa gronkowców w niektórych grupach szczepionych dzieci nieco wzrósł, natomiast, co istotne brak jest doniesień o wzroście zachorowań na zakażenia gronkowcowe.

strona 1 z 2
Czy ograniczona liczba serotypów w szczepionkach pneumokowych doprowadzi do ich zastąpienia przez pozostałe?Oceń:
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.