31 października 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Pediatria - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Żywienie dziecka w 2. roku życia

dr med. Piotr Dziechciarz, dr n. med. Dorota Gieruszczak-Białek, lek. Andrea Horvath-Stolarczyk, prof. dr hab. med. Hanna Szajewska
Klinika Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Żywienie dziecka w 2. roku życia

Dziecko, które ukończyło 1. rok życia, należy karmić zgodnie z poniższymi zasadami. Zdrowa dieta zapobiega wielu chorobom ujawniającym się w wieku dorosłym (np. chorobom serca i nadciśnieniu tętniczemu) oraz otyłości.

  • Dzieci powinny otrzymywać różnorodne posiłki. Należy im dostarczyć odpowiednią liczbę kalorii, dostosowaną do ich potrzeb, aktywności fizycznej oraz wzrastania.
  • W codziennej diecie należy uwzględniać jak najwięcej produktów pochodzenia roślinnego, a nieco mniej mięsa i innych produktów pochodzenia zwierzęcego.
  • Proponuj dziecku dużo warzyw i owoców. Dzieci powinny je spożywać codziennie (świeże, mrożone lub konserwowe), najlepiej do każdego posiłku.
  • Podawaj dziecku produkty zbożowe z pełnego ziarna, a unikaj produktów z ziarna łuskanego (białej mąki). Upewnij się, czy w składzie produktu pełne ziarno wymieniono na pierwszym miejscu.
  • Nie ograniczaj tłuszczów. W pierwszych 3 latach życia tłuszcze, także zwierzęce (np. masło), są niezbędnym czynnikiem potrzebnym do rozwoju mózgu oraz najbogatszym źródłem energii. Umożliwiają również wchłanianie ważnych witamin. Po ukończeniu 3. roku życia masło i większość innych tłuszczów pochodzenia zwierzęcego spożywanych bezpośrednio lub stosowanych do przygotowywania posiłków zastąp olejami roślinnymi (np. z oliwek, pestek winogron, rzepakowym, sojowym, kukurydzianym) albo „miękkimi” margarynami. Zawierają one więcej „zdrowych” tłuszczów (tzw. wielonienasyconych).
  • Dbaj o spożycie ryb, szczególnie o dużej zawartości tłuszczu. Udowodniono, że regularne spożywanie ryb zapobiega chorobom serca i naczyń krwionośnych (miażdżycy). Ryby należy przygotowywać na grillu lub upiec w folii w piekarniku, ponieważ smażone nie są tak wartościowe. Małemu dziecku nie podawaj miecznika, makreli królewskiej, płytecznika oraz mięsa rekina (zalecenie to dotyczy także kobiet karmiących piersią), ponieważ mogą być one zanieczyszczone szkodliwymi substancjami.
  • Staraj się podawać chude mięso lub produkty mięsne o zmniejszonej zawartości tłuszczu, a z pieczonego drobiu zawsze zdejmuj skórkę.
  • Do posiłków możesz dodawać przyprawy, ale ogranicz spożycie soli kuchennej, także zawartej w różnych innych produktach spożywczych. Jeżeli chcesz dodawać do posiłków dziecka sól, to tylko jodowaną, kamienną lub morską.
  • Ogranicz słodycze! Unikaj napojów (w tym soków) i pokarmów słodzonych cukrem. Produkty te są źródłem zbędnych kalorii, które przekształcają się w tkankę tłuszczową. U dzieci między 1. a 6. rokiem życia należy ograniczyć spożywanie tego typu napojów do 120—180 ml dziennie.

Od kiedy mogę podawać maluchowi mleko krowie?

REKLAMA

W 2. roku życia możesz już podawać dziecku mleko krowie lub mleko modyfikowane w proszku przeznaczone dla dzieci, które ukończyły 1. rok życia.

Mleko modyfikowane dla dzieci w 2. roku życia zawiera w swojej nazwie słowo „junior” lub jest oznaczone na opakowaniu cyfrą 3. Jest wzbogacone w odpowiednią ilość białka, tłuszczów i żelaza.

Na rynku dostępne są mleka modyfikowane zawierające dodatki smakowe (wanilia, miód). Są one jednak bardzo słodkie, dlatego lepiej wybrać mleko o neutralnym smaku.

Co zrobić, jeśli moje dziecko nie chce pić mleka?

Mleko i jego przetwory są najważniejszym źródłem wapnia, który ma istotne znaczenie dla rozwoju zdrowych i mocnych kości. Dwulatki powinny spożywać dziennie około 800—1000 mg wapnia.

Jeżeli dziecko nie chce pić mleka, alternatywą mogą być inne produkty mleczne (np. jogurt, kefir, kwaśne mleko, twarożek). Ponadto, w 2. roku życia można już podawać sery topione i żółte, a także orzechy i nasiona, które również stanowią cenne źródło wapnia.

Jednej szklance mleka pod względem zawartości wapnia (240 mg) odpowiadają:

  • jeden mały kubeczek jogurtu (150 g)
  • jedna szklanka kefiru
  • jedna szklanka maślanki
  • 35 dkg sera białego (4–5 naleśników z serem lub ok. 20 pierogów leniwych)
  • dwa małe „trójkąciki” serka topionego
  • dwa plasterki sera żółtego

Ile posiłków dziennie powinien jeść dwulatek?

Od 2. roku życia dziecko powinno jeść 5 posiłków dziennie, tzn. śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek i kolację.

Staraj się maksymalnie ograniczyć „podjadanie” między posiłkami – takie nawyki grożą otyłością.

Czy w 2. roku życia mój maluch może jeść to samo co starsi członkowie rodziny?

Zależy to od nawyków żywieniowych w danej rodzinie. Jeżeli podstawę jadłospisu stanowi przysłowiowa golonka z kapustą i grzybami, poprzedzona zawiesistą zupą ze śmietaną, to nie jest to dieta odpowiednia dla dwulatka (ani żadnego innego dziecka).

Bardzo ostre, wyszukane potrawy kuchni wschodniej mogą nie smakować małemu dziecku, choć czasem może ono zaskakiwać rodziców zamiłowaniem do zdecydowanych smaków.

Jeżeli natomiast rodzice starają się przestrzegać zasad zdrowego żywienia i dbają o różnorodność jadłospisu, to większość dzieci w 2. roku życia porzuca mdłe papki na rzecz atrakcyjnych potraw serwowanych innym domownikom.

Od kiedy można podawać słodycze?

Nie podawaj dziecku słodyczy i napojów słodzonych przez pierwsze 2 lata życia.

  • Podawanie słodyczy i napojów słodzonych już w pierwszych latach życia dziecka jest często popełnianym błędem. Takie postępowanie utrwala w dziecku niekorzystne nawyki żywieniowe.
  • Optymalne jest zastąpienie cukierków suszonymi owocami, a wafelków – jogurtem.
  • Praktyka czasem rozmija się z teorią, zwłaszcza w przypadku kolejnych dzieci w rodzinie, wyedukowanych przez starsze rodzeństwo. Ale warto próbować!
  • Postaraj się ustalić stałą porę deseru, np. po obiedzie. Najedzone dziecko zje mniej słodyczy.

Co zrobić, jeśli dziecko chce jeść tylko kilka tych samych potraw?

Nie zmuszaj dziecka do jedzenia, jeśli nie chce.

  • Zwykle stan taki trwa niezbyt długo, nie odbijając się w żaden sposób na zdrowiu i rozwoju dziecka. Dlatego warto się uzbroić w cierpliwość i przeczekać ten trudny okres.
  • Pamiętaj, że zmuszanie dziecka do jedzenia nauczy je, że może to być kartą przetargową przy wymuszaniu innych korzyści.

Czy mogę karmić dwulatka butelką?

Można, ale po co? Początek 2. roku życia to dobry czas na przygotowanie dziecka do rozstania się z butelką.

Gdy dziecko ukończy 1. rok życia, zacznij stopniowo ograniczać karmienie butelką.

  • Pamiętaj, że karmienie butelką (zwłaszcza przed snem i w nocy) sprzyja rozwojowi próchnicy.
  • Rozstanie z butelką zajmuje zwykle trochę czasu i trzeba się do niego przygotować. Jeżeli rodzice podjęli taką decyzję, powinni być konsekwentni. Warto zacząć od podawania w kubku tych napojów, które dziecko lubi najbardziej, a następnie rezygnować z kolejnych karmień.
  • Zadbaj, aby dziecko miało w tym czasie wiele zajęć, a przed snem było zmęczone zabawą i spacerem (wtedy łatwiej zaśnie bez „butli” w buzi).
  • Możesz też zorganizować uroczyste pożegnanie butelki lub oddanie jej młodszym dzieciom, a następnie mocno i czule utulić dziecko płaczące z żalu za butelką.



Artykuł pochodzi z przewodnika dla rodziców Pierwsze 2 lata życia dziecka wydanego przez Medycynę Praktyczną, Kraków 2012

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Lekarze odpowiadają na pytania

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Pediatra
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Pediatria
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują