2 października 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Pediatria - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Obrzęk okolicy twarzy

dr hab. med. Bożena Skotnicka
Klinika Otolaryngologii Dziecięcej UM w Białymstoku
Obrzęk okolicy twarzy

Co to jest obrzęk okolicy twarzy?

Obrzęk oznacza gromadzenie się płynu w tkankach twarzy. Może to być obrzęk lub obrzęk zapalny (ograniczone zaczerwienienie, ze zwiększeniem spoistości, nadmiernym ociepleniem i bolesnością przy dotyku) z gorączką, objawy zależne od etiologii i lokalizacji.

Czym jest spowodowany obrzęk w obrębie twarzy?

Obrzęk może być wynikiem (tab. 1):

  • chorób ogólnoustrojowych (bez cech zapalnych i świądu) – zespół nerczycowy, ostre kłębuszkowe zapalenie nerek, obrzęk naczynioruchowy, niedoczynność tarczycy,
  • urazu, najczęściej mechanicznego, zwykle z zaczerwienieniem, zasinieniem lub obecnością krwiaka, może mu towarzyszyć rana skóry (zobacz: Urazy głowy),
  • alergii, objaw charakterystyczny – świąd,
  • zapalenia (uszkodzenie komórek i tkanek oraz zwiększona przepuszczalność ścian naczyń w wyniku działania czynnika infekcyjnego). Reakcji zapalnej towarzyszą zaczerwienienie, obrzęk, wzrost temperatury i ból.
REKLAMA

Najczęstsze bakteryjne czynniki etiologiczne to:

  • beta-hemolityczne streptokoki grupy A: paciorkowiec ropotwórczy - Streptococcus pyogenes (rzadziej grupy B, wywołujące zmiany zapalne okolicy twarzy u noworodków),
  • gronkowiec złocisty - Staphylococcus aureus (także szczepy oporne na metycylinę CAMRSA, MRSA),
  • dwoinka zapalenia płuc - Streptococcus pneumoniae (zapalenie tkanki łącznej twarzy i okolicy oczodołowej),
  • pałeczki hemofilne - Haemophilus influenzae (zapalny obrzęk powiek u dzieci <2. rż.),
  • paciorkowiec zieleniący - Streptococcus viridans, bakterie beztlenowe: Prevotella, Fusobacterium, Peptostreptococcus (zakażenia zębopochodne).

Choroby przebiegające z zapalnym obrzękiem twarzy (leczenie - tab. 2):

  • czyrak, głębokie zakażenie skóry i tkanki podskórnej rozwijające się jako powikłanie zapalenia mieszka włosowego, gruczołu potowego lub łojowego (okolicy wierzchołka lub przedsionka nosa i wargi górnej wymaga antybiotykoterapii domięśniowej lub dożylnej, ponieważ ze względu na połączenia anatomiczne naczyń może wywołać groźne dla życia powikłanie – zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej),
  • powikłania zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych (zobacz: Ostre i przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych),
  • stany zapalne tkanek oczodołu, powiek i układu łzowego,
  • zapalenia ślinianek przyusznych,
  • róża (erysipelas): paciorkowcowe zapalenie skóry i tkanki łącznej z zajęciem układu chłonnego,
  • ropowica dna jamy ustnej (nazywana anginą Ludwiga) – zapalenie tkanek miękkich okolicy podjęzykowej i podżuchwowej najczęściej w następstwie zmian okołozębowych.
Tabela 1. Przyczyny obrzęków twarzy
obrzęk okolicy czołowej zapalenie szpiku kości czołowej (guz Potta) z ropniem podokostnowym (rzadkie)
obrzęk powiek zapalenie spojówek
jęczmień
gradówka
ropień worka łzowego
powikłania oczodołowe zapaleń zatok przynosowych:
– zapalny obrzęk powiek (z ropniem powieki)
– ropień podokostnowy oczodołu
– zapalenie tkanek miękkich oczodołu
– ropień oczodołu
powikłania wewnątrzczaszkowe zapaleń zatok przynosowych (np. zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej – bardzo rzadkie)
ostre kłębuszkowe zapalenie nerek
niedoczynność tarczycy
obrzęk policzka zębopochodny naciek/ropień policzka
róża
zapalenie szpiku kości szczęki (bardzo rzadkie) jako powikłanie zapalenia zatoki szczękowej
obrzęk okolicy ślinianki przyusznej nagminne zapalenie ślinianek
nawracające zapalenie ślinianki przyusznej
bakteryjne ostre zapalenie przyusznicy
choroba kociego pazura
zapalenie węzłów chłonnych ślinianki przyusznej wywołane prątkami atypowymi
obrzęk przedsionka nosa i wargi górnej czyrak przedsionka nosa i wargi górnej
obrzęk okolicy podżuchwowejzapalenie tkanki łącznej noworodków
obrzęk okolicy podbródkowejangina Ludwiga

Jakich badań wymaga obrzęk okolicy twarzy?

Diagnostyka zależy od objawów oraz wyniku badania przedmiotowego. Może obejmować badania:

  • laboratoryjne (morfologia z rozmazem, OB, CRP, badania serologiczne, wskaźniki funkcji nerek, hormony tarczycy),
  • mikrobiologiczne (posiew treści ropnej, krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego, badania w kierunku obecności prątków),
  • radiologiczne: USG ślinianek, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny zatok przynosowych i OUN, zdjęcia RTG zębów, pantomogram.
Tabela 2. Leczenie chorób przebiegających z obrzękiem twarzy
Grupa choróbStosowane leczenie
powikłane zapalenia tkanki łącznej z umiejscowieniem na twarzy (wywołane przez Streptoccocus gr. A, Staphylococcus aureus, Hemophilus influenzae, Streptococcus gr. B)leki I rzutu: cefalosporyny II generacji dożylnie
leki II rzutu: amoksycylina/klawulanian doustnie w skojarzeniu z kloksacyliną
zakażenia Staphylococcus aureus CAMRSAtrimetoprim z sufometoksazolem, doksycyklina (powyżej 12. rż.), klindamycyna
zakażenia Staphylococcus aureus MRSAantybiotyk z grupy glikopeptydów, linezolid, daptomycyna
ropnie i ropowicedrenaż chirurgiczny
leczenie choroby podstawowej

Co należy robić w przypadku pojawienia się obrzęku okolicy twarzy?

Udać się do lekarza.

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Czy mogę starać się o zasiłek pielęgnacyjny dla syna chorego na astmę?
    Mam 8-letniego syna, u którego stwierdzono alergię na kurz, pyłki i roztocza - ponadto pani alergolog bada go jeszcze pod względem astmy, musi przyjmować cały czas leki. Ponadto alergia, którą ma, wpływa na jego wzrok, gdyż przy dużym pyleniu lub gdy jest więcej kurzu puchną mu oczy, pieką lub swędzą, więc czy w związku z tym mogę starać się o zasiłek pielęgnacyjny?
  • Czynniki ryzyka rozwoju astmy u dzieci
    Jakie jest ryzyko rozwoju astmy oskrzelowej u 8-letniego chłopca z atopowym zapaleniem skóry o niewielkim nasileniu, alergicznym zapaleniem spojówek i nosa?
  • Konsekwencje palenia kanabinoli u młodzieży
    Mam zaburzenia psychiczne... Zacznę od początku, w wieku 14 lat zacząłem palić marihuanę i poznałem moją pierwszą dziewczynę, ale nie wyszło i bardzo mnie to bolało. Później poznałem jej przyjaciółkę i w międzyczasie miałem derealizację, która trwała około tygodnia. Cały czas paliłem marihuanę. Zacząłem się interesować innymi narkotykami, psychodelikami. Spróbowałem 25i-nbome...
  • Czy można przyjmować antybiotyk podczas karmienia piersią?
    Karmię piersią, a lekarz przepisał mi Augmentin. Czy mogę go przyjmować i karmić?

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Pediatra
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Pediatria
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują